پرسیدن سؤال از داده
در صفحهٔ «گفتگو با ایجنت» پرسش خود را به فارسی مینویسید. عامل هوشمند اوبا ساختار داده را میخواند، کوئری لازم را مینویسد و اجرا میکند و پاسخ کوتاهی برمیگرداند. کوئری دستوری است که داده را از پایگاهداده میخواند و معمولاً به زبان SQL نوشته میشود. این کوئری فقط داده را میخواند و چیزی را در پایگاهدادهٔ شما تغییر نمیدهد.
برای استفاده از این صفحه، مدیر شرکت باید مجوز «چت علم داده» را به حساب شما داده باشد.
پیش از شروع
Section titled “پیش از شروع”- راهاندازی شرکت انجام شده و دستکم یک اتصال پایگاهداده ثبت شده باشد (افزودن اتصال).
- به آن اتصال دسترسی داشته باشید. مدیر شرکت دسترسی هر کاربر را از «کاربران مجاز» همان اتصال تعیین میکند.
- بهتر است «مستندات جدولها» برای آن اتصال تکمیل شده باشد. هرچه معنای جدولها و ستونها روشنتر باشد، پاسخ دقیقتر است (مستندات جدولها).
گامها
Section titled “گامها”- از منوی کناری «گفتگو با ایجنت» را باز کنید. زبانهٔ «گفتگو» بهطور پیشفرض فعال است.
- برای شروع موضوع تازه، در فهرست سمت راست روی «گفتگوی جدید» بزنید.
- اگر شرکت شما بیش از یک اتصال دارد، پیش از نخستین پیام بخش «پایگاهداده» را میبینید. پایگاهدادههایی را که این پرسش به آنها نیاز دارد تیک بزنید. در یک گفتوگو میتوانید چند پایگاهداده را با هم انتخاب کنید و عامل در صورت نیاز از هر کدام میخواند.
- اگر صفحه پرسشهای پیشنهادی نشان میدهد، میتوانید یکی را انتخاب کنید. این پرسشها از روی مستندات جدولهای همان اتصال ساخته شدهاند و برای شروع آشنایی مفیدند.
- پرسش خود را در کادر «سؤال بعدی را بنویسید…» بنویسید و دکمهٔ «ارسال پیام» را بزنید.
- صبر کنید تا پاسخ کامل شود. در این مدت مراحل کار عامل نمایش داده میشود. اگر اجرای کوئری طول بکشد، زمان سپریشده هم کنار مرحله دیده میشود؛ مثلاً «هنوز در حال اجرا — ۴۵ ثانیه». کوئری سالم و طولانی تا سقف زمان مجاز اتصال ادامه پیدا میکند و نیمهکاره قطع نمیشود.
- برای پرسش بعدی در همان موضوع، همین گفتوگو را ادامه دهید. عامل پرسشها و پاسخهای قبلی همین گفتوگو را در نظر میگیرد.
پاسخ چه شکلی دارد؟
Section titled “پاسخ چه شکلی دارد؟”- اول پاسخ، بعد جزئیات. خط اول پاسخ خودِ جواب است، نه شرح کاری که عامل انجام داده. در صورت نیاز، یک جدول کوچک یا چند بند کوتاه هم میآید. پاسخها عمداً کوتاهاند.
- به زبان کاری شما. نام جدولها و ستونهای پایگاهداده در متن پاسخ و عنوانها نمیآید. اگر بخواهید بدانید عدد از کجا آمده، از جزئیات کوئری استفاده کنید.
- عددها از نتیجهٔ کوئری میآیند. هر عدد پاسخ یا عیناً از نتیجهٔ کوئری برداشته میشود، یا با اجرای کد روی همان نتیجه حساب میشود؛ مثل درصد تغییر، اختلاف، میانگین و رتبه. هیچ عددی از حافظهٔ مدل زبانی یا با حدس نوشته نمیشود. اگر اختلاف دو مقدار بسیار کم باشد، پاسخ آنها را «تقریباً برابر» میخواند.
- «دادهای نیست» یعنی دادهای نیست. اگر نتیجهٔ کوئری برای یک دوره یا یک مورد خالی باشد، عامل همین را میگوید و عدد حدسی نمیسازد. مقدار ثبتنشده صفر حساب نمیشود و در میانگینها کنار گذاشته میشود.
- آنچه بررسی نشده. گاهی پاسخ با یک خط تمام میشود که میگوید چه چیزی بررسی نشده است؛ مثلاً اینکه دادههای ماه جاری هنوز کامل نیست، یا فقط بخشی از ردیفها برگشته است.
- تاریخها شمسی و به وقت ایران. وقتی نتیجهٔ کوئری تاریخ دارد، تاریخ شمسی هر مقدار به وقت ایران محاسبه و همراه نتیجه به عامل داده میشود و عامل همان را در پاسخ مینویسد. به همین دلیل، رویدادی که مثلاً نزدیک نیمهشب ثبت شده، در روز درست شمسی قرار میگیرد. تاریخهایی که در پایگاهداده از قبل شمسی ذخیره شدهاند، همانطور که هستند نوشته میشوند.
- فارسی درست. نیمفاصلهها (مثل «میشود» و «دادهها»)، فاصلهگذاری کنار نشانهها و حروف «ی» و «ک» در متن پاسخ پیش از نمایش اصلاح میشوند. عددها، کدها و مقدارهایی که عیناً از داده نقل شدهاند، مثل نام مشتری یا کد کالا، دست نمیخورند.
- نمودار. اگر نمودار به فهم پاسخ کمک کند، پس از متن پاسخ یک یا چند نمودار ساخته میشود (نمودارها در گفتوگو).
- روش محاسبه. پاسخ روش محاسبه را شرح نمیدهد. برای دیدن کوئری اجراشده، از جزئیات کوئری استفاده کنید.
اگر زیر پاسخ این جمله را دیدید: «توجه: بعضی از عددهای این پاسخ در نتیجهٔ پرسوجوها پیدا نشد و ممکن است درست نباشد؛ پیش از استفاده، آنها را بررسی کنید.»، آن عددها را پیش از استفاده با منبع تطبیق دهید یا پرسش را دقیقتر تکرار کنید.
پیشنهاد هشدار زیر پاسخ
Section titled “پیشنهاد هشدار زیر پاسخ”اگر پاسخ مقداری است که با گذشت زمان تغییر میکند و ارزش پایش دارد، مثل تولید امروز، فروش این هفته یا فهرست سفارشهای معوق، زیر پاسخ کارت «پیشنهاد هشدار» نمایش داده میشود. کارت میگوید چه چیزی پایش شود و چرا، و یک «شرط» و «زمان بررسی» پیشنهادی دارد که میتوانید ویرایششان کنید. با «فعال کن» هشدار ساخته، روی ۳۰ روز گذشته آزموده و فعال میشود؛ با «نه، ممنون» کارت کنار میرود.
این کارت فقط برای کسانی نمایش داده میشود که مجوز «مدیریت هشدارها» دارند. جزئیات در ساخت هشدار، بخش «ساخت هشدار از پیشنهاد پاسخ».
توقف پاسخ و افزودن توضیح در حین کار
Section titled “توقف پاسخ و افزودن توضیح در حین کار”- برای متوقف کردن پاسخ، دکمهٔ گرد «توقف پاسخگویی» را بزنید. اگر کوئری در حال اجرا باشد، اجرای آن روی پایگاهداده هم لغو میشود. پس از توقف، پیام «شما این پاسخ را متوقف کردید.» نمایش داده میشود.
- اگر در حین کار عامل پیام تازهای بفرستید، آن پیام با برچسب «در صف — پس از پایان کار ارسال میشود» منتظر میماند. با «اعمال در همین کار» میتوانید آن را به کار در حال انجام اضافه کنید. با «ویرایش» یا «حذف» هم میتوانید پیش از ارسال تغییرش دهید.
فرض کنید در شرکت فرضی «پخش سپهر» مسئول فروش هستید و به پایگاهدادهٔ فروش دسترسی دارید.
- پرسش اول: «مبلغ فروش قطعی فروردین ۱۴۰۵ را به تفکیک استان بده؛ فاکتورهای ابطالشده را حساب نکن.»
- پاسخ با جمع کل شروع میشود و سپس جدول کوتاهی از استانها میآید. اگر داده کافی باشد، نمودار ستونی هم ساخته میشود.
- پرسش بعدی در همان گفتوگو: «همین را با فروردین ۱۴۰۴ مقایسه کن و درصد تغییر هر استان را بنویس.»
- اگر عدد یک استان با گزارش مالی شما فرق داشت، بپرسید: «فاکتورهای فروردین ۱۴۰۵ استان اصفهان را با تاریخ و مبلغ فهرست کن.» سپس چند ردیف را با سامانهٔ مالی تطبیق دهید.
اشکالات رایج
Section titled “اشکالات رایج”| آنچه میبینید | علت محتمل | چه کنید |
|---|---|---|
| «دسترسی به چت ندارید» | مجوز «چت علم داده» به حساب شما داده نشده است. | از مدیر شرکت بخواهید این مجوز را فعال کند. |
| «برای کار با دادهها ابتدا باید یک اتصال پایگاهداده برای شرکت شما ثبت شود» | شرکت هنوز اتصالی ندارد. | مدیر شرکت باید اتصال را اضافه کند. |
| «شما به هیچ پایگاهدادهای دسترسی ندارید؛ از مدیر حساب بخواهید دسترسی بدهد.» | اتصال وجود دارد، اما شما جزو «کاربران مجاز» آن نیستید. | از مدیر شرکت بخواهید دسترسی بدهد. |
| «اتصال به پایگاهداده در این گفتگو پیوسته ناموفق بود…» | پایگاهداده در دسترس نبود یا اطلاعات ورود تغییر کرده است. | «بررسی اتصالهای پایگاهداده» را بزنید یا با مدیر شرکت هماهنگ کنید (رفع مشکل اتصال). |
| «به سقف تکرار ابزارهای عامل رسیدیم؛ لطفاً پرسش خود را بازنویسی کنید.» | پرسش برای یک پاسخ کوتاه بیش از حد گسترده بود. | پرسش را به چند پرسش کوچکتر تقسیم کنید یا آن را بهصورت پژوهش اجرا کنید. |
| پاسخ میگوید کوئری بیش از زمان مجاز طول کشید و متوقف شد | کوئری برای سقف زمان این اتصال سنگین بود؛ پایگاهداده در دسترس است. | بازهٔ زمانی را کوتاهتر کنید یا جمعبندی بخواهید (مثلاً ماهانه بهجای روزانه). اگر چنین پرسشهایی لازم است، مدیر شرکت میتواند «حداکثر زمان اجرای هر پرسوجو (ثانیه)» را در تنظیمات اتصال بیشتر کند. |
| «چند درخواست دیگر شما هنوز در حال پردازش است…» | چند پاسخ همزمان در حال آماده شدن است. | صبر کنید تا یکی تمام شود یا آن را متوقف کنید. |
| پیام دربارهٔ اعتبار، سقف مصرف یا سقف پرسش | اعتبار بسته یا سقف مصرف شما تمام شده است. | مصرف بسته را بررسی کنید. |
اگر کار به خطا ختم شود و پیام «این تلاش ناتمام ماند و هزینهای برای آن از شما کسر نشد.» را ببینید، هزینهای از اعتبار شما کم نشده است. ارسال دوبارهٔ پرسش، بدون رفع علت خطا، معمولاً نتیجهٔ متفاوتی ندارد.