نمودارها در گفت‌وگو
وقتی نتیجهٔ یک پرسش برای نمایش تصویری مناسب باشد، اوبا پس از متن پاسخ یک یا چند نمودار هم می‌سازد. نمودار از روی همان داده‌ای ساخته می‌شود که کوئری برگردانده است، نه از روی متن پاسخ. بنابراین عددهای نمودار با جدول نتیجه یکی است.
نمودار کِی ساخته می‌شود؟
Section titled “نمودار کِی ساخته می‌شود؟”- ابتدا متن پاسخ کامل می‌شود. ساخت نمودار هیچ‌وقت نوشتن پاسخ را به تأخیر نمی‌اندازد.
- سپس عامل بررسی می‌کند آیا نمودار به فهم پاسخ کمک می‌کند یا نه. در این مرحله پیام «در حال ساخت نمودار…» را می‌بینید.
- اگر نمودار مفیدی ممکن باشد، هر نمودار با عنوانی مثل «نمودار ۱ از ۲ — …» زیر پاسخ نمایش داده می‌شود.
نمودار فقط وقتی ساخته می‌شود که چیزی به پاسخ اضافه کند. در این حالت‌ها معمولاً نموداری نمی‌بینید و این وضعیت عادی است:
- پرسش یک عدد یا یک «بله/خیر» است. مثلاً «تعداد کل مشتریان چقدر است؟».
- پرسش ماهیت فهرستی دارد. مثلاً «نام ده مشتری اول».
- مقایسهٔ دو عددی که در متن پاسخ آمده است. نمودار دو ستونی همان دو عدد را تکرار می‌کند.
- دادهٔ جانبی. اگر عامل برای پاسخ دادن چیزی را بررسی کرده که شما نپرسیده‌اید، برای آن نمودار نمی‌سازد؛ مگر آنکه خودتان بخواهید.
- نمودار چیزی نشان نمی‌دهد. نموداری که فقط یک دسته دارد، همهٔ مقدارهایش یکسان است، فقط دسته‌هایی مثل «نامشخص» دارد، یا یکی از دو ستونش آن‌قدر کوچک است که دیده نمی‌شود، نمایش داده نمی‌شود.
- نمودار خالی. نموداری که همهٔ مقدارهایش خالی یا صفر باشد هرگز نمایش داده نمی‌شود. اگر داده‌ای برای رسم نباشد، نموداری ساخته نمی‌شود، نه یک نمودار با محورهای خالی.
اگر یک پاسخ چند نمودار داشته باشد، هر کدام بخش متفاوتی از پرسش را نشان می‌دهد.
نوع‌های نمودار
Section titled “نوع‌های نمودار”عامل نوع نمودار را بر اساس شکل داده انتخاب می‌کند:
| نوع | مناسب برای | نمونه پرسش |
|---|---|---|
| خطی | روند در طول زمان | «فروش ماهانهٔ ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ را مقایسه کن» |
| ستونی | مقایسهٔ چند گروه | «مبلغ فروش هر استان در شهریور» |
| ستونی افقی | رتبه‌بندی، یا گروه‌هایی با نام‌های بلند | «ده کالای پرفروش شهریور با مبلغ فروش» |
| ستونی انباشته | اجزای یک کل در چند گروه یا چند ماه | «سفارش‌های هر ماه به تفکیک تحویل‌شده، لغوشده و در انتظار» |
| حلقه‌ای | سهم هر بخش از کل، فقط وقتی دو تا شش بخش باشد | «سهم هر روش پرداخت از مبلغ فروش مهر» |
| پراکندگی | رابطهٔ دو شاخص | «رابطهٔ تعداد فاکتور و میانگین مبلغ فاکتور در هر شعبه» |
- نام‌های بلند خوانا می‌مانند. اگر نام گروه‌ها بلند یا تعدادشان زیاد باشد، نمودار ستونی خودبه‌خود افقی نمایش داده می‌شود تا نام هر ستون کامل خوانده شود.
- عدد روی ستون. وقتی تعداد ستون‌ها کم باشد، عدد هر ستون روی آن نوشته می‌شود و لازم نیست برای دیدنش نشانگر را روی ستون نگه دارید.
- سهم بیش از شش بخش. برای سهم بیش از شش بخش، نمودار حلقه‌ای ساخته نمی‌شود و به‌جای آن نمودار ستونی افقی می‌بینید.
- برچسب‌های فارسی. نام ستون‌ها و واژه‌های توصیفی تا جای ممکن به فارسی نوشته می‌شوند. کدها و شناسه‌ها، مثل کد کالا یا شمارهٔ فاکتور، همان‌طور که در داده هستند می‌مانند تا ترجمهٔ حدسی گمراه‌کننده نباشد.
تاریخ‌های نمودار به تقویم شمسی و با رقم‌های فارسی نمایش داده می‌شوند.
نمودار دلخواه را بخواهید
Section titled “نمودار دلخواه را بخواهید”نوع نمودار و آنچه باید نمایش دهد را در خود پرسش بنویسید:
- «فروش هر ماه ۱۴۰۵ را بده و با نمودار خطی نشان بده.»
- «مبلغ فروش پنج استان اول را با نمودار ستونی مقایسه کن.»
- «سهم هر روش پرداخت از فروش مهر را با نمودار حلقه‌ای نشان بده.»
این درخواست را راهنما در نظر بگیرید، نه دستوری قطعی. اگر داده برای آن نمودار مناسب نباشد، ممکن است نمودار دیگری ساخته شود یا نموداری ساخته نشود.
خواندن نمودار
Section titled “خواندن نمودار”- عنوان و واحد را بخوانید. ببینید نمودار مبلغ را نشان می‌دهد یا تعداد را، و واحد آن ریال است یا تومان.
- محور عمودی را ببینید. اگر محور از صفر شروع نشده باشد، تفاوت کوچک بزرگ به نظر می‌رسد.
- نشانگر را روی نقطه یا ستون نگه دارید. نمودارهای گفت‌وگو تعاملی‌اند و با نگه داشتن نشانگر، عدد دقیق هر نقطه نمایش داده می‌شود.
- دورهٔ ناتمام را تشخیص دهید. افت ناگهانی در آخرین ماه ممکن است فقط به این دلیل باشد که آن ماه هنوز تمام نشده است.
پرسش: «تعداد سفارش هر هفتهٔ شهریور ۱۴۰۵ را با نمودار خطی نشان بده.»
اگر هفتهٔ آخر افت تندی نشان دهد، پیش از نتیجه‌گیری بپرسید: «تاریخ آخرین سفارش ثبت‌شده در این داده چه روزی است؟» اگر پاسخ ۲۸ شهریور باشد، هفتهٔ آخر ناقص است و این افت واقعی نیست.
اشکالات رایج
Section titled “اشکالات رایج”| آنچه می‌بینید | علت محتمل | چه کنید |
|---|---|---|
| «خطا در تولید نمودار» | ساخت نمودار برای این داده ناموفق بود. | پاسخ متنی معتبر است. اگر نمودار لازم است، پرسش را با نوع نمودار و شاخص دقیق‌تر تکرار کنید. |
| نموداری ساخته نشد | نمودار چیزی به پاسخ اضافه نمی‌کرد، داده‌ای برای رسم نبود یا پاسخ کوئری نداشت. | اگر نمودار لازم دارید، آن را با نوع و شاخص مشخص بخواهید. |
| نمودار با جدول پاسخ فرق دارد | نمودار ممکن است فقط بخشی از نتیجه را نشان دهد، مثلاً ده مورد اول. | عنوان نمودار را بخوانید و در صورت نیاز همان تفکیک را صریح بخواهید. |