پژوهش چیست؟
پژوهش در اوبا برای سؤالهایی است که پاسخ آنها به چند بررسی مرتبط نیاز دارد. برای مثال، «فروش ماه گذشته چقدر بود؟» معمولاً با محاسبهٔ یک شاخص پاسخ داده میشود. اما «چه عواملی در کاهش فروش ماه گذشته نقش داشتهاند؟» به مقایسهٔ دورهها، بررسی گروههای مشتری، تغییر محصولات و سنجش توضیحهای مختلف نیاز دارد. قابلیت پژوهش این مسیرهای بررسی را در یک گزارش جمعبندی میکند تا بتوانید دربارهٔ مسئله قضاوت کنید.
وظیفهٔ شما در این فرایند، تعیین هدف و ارزیابی نتیجه است. اوبا به بررسی داده کمک میکند، اما معنای موفقیت کسبوکار را باید روشن کنید. شاید هدف افزایش درآمد باشد، شاید حفظ سود، کاهش توقف تولید یا بهبود تجربهٔ مشتری. همین انتخاب تعیین میکند کدام یافته مهم است و چه پیشنهادی ارزش اجرا دارد. در این صفحه روش انتخاب مسئله و جایگاه پژوهش در کار یک تحلیلگر داده را میآموزید.
پژوهش چه مسئلهای را حل میکند؟
Section titled “پژوهش چه مسئلهای را حل میکند؟”در یک مسئلهٔ پیچیده، چند توضیح ممکن است همزمان درست به نظر برسند. کاهش فروش میتواند از کاهش تعداد سفارش، افت مبلغ متوسط سفارش یا تغییر ترکیب محصولات ناشی شده باشد. اگر فقط مجموع فروش را ببینید، نمیتوانید سهم این تغییرها را تشخیص دهید. پژوهش کمک میکند مسئله به بخشهای قابل بررسی تقسیم شود و نتایج این بخشها کنار هم قرار گیرند.
این تقسیمبندی را مانند کار یک معلم تصور کنید که از دانشجویان میخواهد یک مسئله را از چند زاویه بررسی کنند. یک بررسی روی مشتریان تمرکز میکند، دیگری محصولات را مقایسه میکند و بررسی دیگری روند زمانی را میسنجد. ارزش گزارش نهایی در کنار هم گذاشتن شواهد است: کدام توضیح با داده سازگارتر است، کدام بخش هنوز مبهم است و برای روشن شدن آن چه اطلاعاتی لازم داریم؟
انتخاب مسیر مناسب برای تحلیل
Section titled “انتخاب مسیر مناسب برای تحلیل”اگر میدانید چه عدد یا نموداری لازم دارید و درخواست شما محدود است، از گفتوگو استفاده کنید. درخواستهایی مانند «تعداد سفارشهای تکمیلشدهٔ هفتهٔ گذشته را به تفکیک شعبه نشان بده» نمونهٔ مناسبی هستند. اگر پاسخ اولیه سؤالهای بیشتری ایجاد کرد، میتوانید مسئله را با دامنهای دقیقتر وارد پژوهش کنید.
اگر سؤال مشخص دارید اما پاسخ آن نیازمند سنجش چند فرضیه است، پژوهش مناسب است. مثلاً میخواهید بدانید افزایش مرجوعی در کدام محصولات متمرکز شده و آیا با تغییر حجم فروش همراه بوده است. اگر هنوز نمیدانید چه موضوعی بررسی شود، بررسی ناشناختهها به پیدا کردن سرنخ کمک میکند. برای مشاهدهٔ تکرارشوندهٔ شاخصهای شناختهشده، ساختن داشبورد مسیر مناسبی است.
| نیاز شما | مسیر مناسب | نتیجهٔ مورد انتظار |
|---|---|---|
| پاسخ به یک درخواست محدود | گفتوگو | عدد، توضیح یا نمودار مربوط به سؤال |
| بررسی چند توضیح برای یک مسئله | پژوهش | گزارش تحلیلی از بررسیهای مرتبط |
| پیدا کردن موضوعی که هنوز مشخص نیست | بررسی ناشناختهها | سرنخ برای تعریف سؤال بعدی |
| مشاهدهٔ منظم شاخصهای مشخص | داشبورد | نمای قابل مراجعه برای پایش روند |
سؤال پژوهشی خوب چه ویژگیهایی دارد؟
Section titled “سؤال پژوهشی خوب چه ویژگیهایی دارد؟”سؤال خوب یک هدف، یک شاخص و یک محدوده دارد. هدف توضیح میدهد چرا بررسی مهم است؛ شاخص مشخص میکند چه چیزی اندازهگیری میشود؛ محدوده تعیین میکند دربارهٔ کدام دوره و گروه حرف میزنیم. «عملکرد شرکت را تحلیل کن» این اجزا را روشن نمیکند. «عوامل تغییر نرخ مرجوعی سفارشهای تکمیلشده در سه ماه اخیر را نسبت به سه ماه قبل بررسی کن» نقطهٔ شروع دقیقتری است.
تعریف شاخص را هم بیان کنید. نرخ مرجوعی ممکن است بر پایهٔ تعداد سفارش، تعداد کالا یا مبلغ فروش محاسبه شود. هر تعریف نتیجهٔ متفاوتی میدهد. اگر تعریف سازمان شما مشخص است، آن را در درخواست بنویسید. اگر هنوز توافقی وجود ندارد، ابتدا از اوبا بخواهید تعریفهای ممکن را با توجه به اطلاعات موجود توضیح دهد و پیش از نتیجهگیری، تعریف مناسب را انتخاب کنید.
یک سؤال خوب امکان رد شدن فرض اولیه را نیز باز میگذارد. درخواست «ثابت کن افزایش قیمت باعث افت فروش شده» نتیجه را از پیش تعیین میکند. بهتر است بپرسید «آیا کاهش فروش با تغییر قیمت همراه بوده است؟ توضیحهای دیگر را هم بررسی کن.» در این صورت، اگر داده از فرض شما پشتیبانی نکند، پژوهش همچنان نتیجهای مفید خواهد داشت.
پیشنیازهای داده و دسترسی
Section titled “پیشنیازهای داده و دسترسی”برای اجرا به اتصال سالم پایگاهداده، دسترسی استفاده از پژوهش و امکان مصرف در بستهٔ فعال سازمان نیاز دارید. وضعیت بسته و مصرف را در صفحهٔ مصرف بررسی کنید. شرایط موجود در برنامه مرجع تصمیم است؛ زمان اجرا و منابع لازم با دامنهٔ بررسی و دادهٔ در دسترس تغییر میکنند.
سلامت اتصال بهتنهایی کیفیت تحلیل را تضمین نمیکند. باید بدانید داده تا چه تاریخی کامل است، هر رکورد چه معنایی دارد و کدام وضعیتها باید از محاسبه کنار گذاشته شوند. برای مثال، وجود سفارش آزمایشی در کنار سفارش واقعی میتواند نتیجه را تغییر دهد. توضیح ستونها و شناخت فرایند ثبت اطلاعات، بخشی از آمادهسازی پژوهش است؛ این کار را به بعد از خواندن گزارش موکول نکنید.
مثال آموزشی: بررسی کاهش سود
Section titled “مثال آموزشی: بررسی کاهش سود”فرض کنید درآمد یک شرکت افزایش یافته، ولی سود آن کمتر شده است. هدف مدیر، پیدا کردن موضوعی است که با اصلاح آن بتوان سود را بهبود داد. تحلیلگر ابتدا روشن میکند منظور از سود چیست و آیا اطلاعات هزینه در پایگاهداده وجود دارد. اگر فقط مبلغ فروش ثبت شده باشد، نمیتوان سود واقعی را از همان اطلاعات نتیجه گرفت؛ پژوهش باید این محدودیت را بیان کند.
اگر دادهٔ لازم وجود داشته باشد، سؤال میتواند چنین باشد: «تغییر سود فروش در دو فصل کامل اخیر را مقایسه کن. سهم تغییر مقدار فروش، قیمت، تخفیف و ترکیب محصول را تا حد امکان بررسی کن و بخشهایی را که دادهٔ کافی ندارند مشخص کن.» این درخواست چند مسیر تحلیلی دارد، اما همهٔ آنها به یک هدف مشترک متصل هستند.
فرض کنید گزارش نشان میدهد سهم محصولی با حاشیهٔ سود کمتر افزایش یافته است. این یافته توضیح میدهد چرا درآمد بیشتر الزاماً به سود بیشتر منجر نشده است. هنوز تصمیم نهایی مشخص نیست: شاید آن محصول مشتریان جدید جذب کند یا فروش محصولات دیگر را تقویت کند. سؤال بعدی باید این احتمالها را بررسی کند تا پیشنهاد تجاری فقط بر یک عدد تکیه نداشته باشد.
پژوهش چگونه به تصمیم کمک میکند؟
Section titled “پژوهش چگونه به تصمیم کمک میکند؟”پس از گزارش، مشاهده، تفسیر و اقدام را جدا کنید. مشاهده میگوید در داده چه اتفاقی افتاده است. تفسیر توضیح احتمالی آن اتفاق را بیان میکند. اقدام، تصمیمی است که با توجه به شواهد و شرایط عملی میگیرید. جملهٔ «سهم فروش این محصول بیشتر شده» یک مشاهده است؛ «این تغییر بخشی از کاهش سود را توضیح میدهد» تفسیر است؛ «ترکیب پیشنهاد فروش بازنگری شود» یک اقدام پیشنهادی است.
رابطهٔ آماری بهتنهایی علت را ثابت نمیکند. ممکن است دو شاخص به دلیل عامل سومی تغییر کرده باشند. بنابراین در تصمیمهای مهم، عددهای اصلی را دوباره محاسبه کنید، توضیحهای جایگزین را بسنجید و از مسئول کسبوکار دربارهٔ اتفاقهای ثبتنشده در داده بپرسید. این پرسشها کیفیت تصمیم را بالا میبرند و مشخص میکنند گزارش تا کجا قابل اتکا است.
معیار موفقیت پژوهش
Section titled “معیار موفقیت پژوهش”پژوهش موفق باید پاسخ مسئلهٔ تعریفشده را روشنتر کند، شواهد قابل بررسی بدهد و محدودیتهای مهم را آشکار سازد. طول گزارش یا تعداد بررسیها بهتنهایی معیار کیفیت نیست. گاهی نتیجهٔ مفید این است که برای پاسخ معتبر، دادهٔ دیگری لازم داریم. در این حالت، فهرست اطلاعات مورد نیاز و روش جمعآوری آنها میتواند خروجی عملی پژوهش باشد.
برای شروع کار، راهنمای اجرای پژوهش را دنبال کنید. پس از پایان، با راهنمای خواندن گزارش یافتهها را بسنجید و یک قدم بعدی مشخص تعریف کنید؛ مانند بررسی یک فرضیه، اصلاح کیفیت داده یا ساختن شاخصی برای پایش نتیجهٔ اقدام.